Các cách trị tiểu đường tại nhà hiện nay
Bệnh tiểu đường (hay còn gọi là đái tháo đường) là một nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, được đặc trưng bởi mức đường huyết của người bệnh luôn cao hơn mức bình thường. Dưới đây là những thông tin về các cách trị tiểu đường tại nhà được BS.CKI Võ Trần Nguyên Duy, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chia sẻ.
Hướng dẫn cách trị tiểu đường tại nhà
Cách trị tiểu đường tại nhà chỉ có thể thông qua việc kiểm soát bệnh tình. Một số biện pháp như: xây dựng chế độ ăn khoa học, thường xuyên vận động, nghỉ ngơi hợp lý, kiểm soát cân nặng ở mức cho phép (BMI từ 18,5 – 24,9)… Điều này sẽ được bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường tư vấn cụ thể, tùy theo từng trường hợp khi người bệnh đến khám, tầm soát bệnh.
1. Kiểm soát chế độ ăn
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng, góp phần kiểm soát lượng đường trong máu người bệnh. Có nhiều nguyên tắc đo lường bữa ăn cho người
, quan trọng nhất vẫn là tính lượng calo đưa vào cơ thể và cân đối với nhu cầu, thể trạng từng người, đảm bảo không dư thừa năng lượng. Bởi năng lượng dư thừa sẽ được cơ thể tích lũy dưới dạng mỡ, gây thừa cân, béo phì.
2. Kiểm soát lượng carbohydrate nạp vào
Tính lượng carbohydrate (carb) trong thực phẩm là một trong những cách trị tiểu đường tại nhà được nhiều người bệnh áp dụng, hỗ trợ rất tốt cho quá trình kiểm soát lượng đường trong máu. Chế độ ăn ít carb giúp giảm đường huyết và ngăn ngừa đường huyết tăng đột biến.
Người bệnh tiểu đường nên theo dõi sát sao, liên tục lượng đường trong máu mỗi ngày để xây dựng thực đơn lành mạnh, giúp ổn định đường huyết. Bác sĩ sẽ tư vấn mức đường huyết mục tiêu cho từng trường hợp, nên duy trì đường huyết càng gần mức mục tiêu này càng tốt.
3. Sử dụng thực phẩm giàu chất xơ
Nghiên cứu Tác động của chất xơ trong chế độ ăn uống với tình trạng kháng insulin và phòng ngừa bệnh tiểu đường type 2 (năm 2018) của Weickert Martin O và cộng sự cho thấy: tăng lượng chất xơ trong thực đơn hàng ngày (>25g/ngày ở phụ nữ và >38g/ngày ở nam giới) giúp giảm 20% – 30% tình trạng kháng insulin và nguy cơ mắc tiểu đường type 2. (
)
Cơ thể con người không thể hấp thụ và phân hủy chất xơ, do đó các thực phẩm giàu chất xơ không làm tăng đột biến lượng đường trong máu như các loại thực phẩm khác. Ngoài ra, quá trình tiêu hóa chất xơ khá chậm, gây cảm giác no nhanh và no lâu hơn, nhờ đó giảm lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Các thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt còn giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và ung thư đại tràng. (
) (
)
Rau xanh, trái cây tươi cung cấp vitamin và khoáng chất dồi dào cho cơ thể, là phần không thể thiếu của chế độ ăn uống lành mạnh cho người tiểu đường. Một số loại rau người tiểu đường nên ăn gồm: bông cải xanh, cà rốt, cà chua, cải bó xôi, bắp cải…
Thực phẩm giàu chất xơ không chỉ giúp hỗ trợ kiểm soát đường huyết mà còn cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất cho cơ thể.4. Tập trung vào chất béo “tốt”
Tuy thực phẩm không phải là cách trị tiểu đường tại nhà triệt để, nhưng có thể góp phần hỗ trợ quá trình điều trị. Chất béo “tốt” là nhóm chất béo không bão hòa, có khả năng giảm tình trạng kháng insulin, giảm cholesterol xấu, bảo vệ tim mạch. Những thực phẩm chứa chất béo lành mạnh mà người tiểu đường nên lựa chọn gồm: cá béo (cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá mòi), dầu oliu, dầu đậu nành,… Bên cạnh đó, nên bổ sung các thực phẩm chứa axit béo thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được, gồm: Omega-3, Omega-6, Omega-9, vitamin E…
5. Luyện tập thể dục đều đặn
Một cách trị tiểu đường tại nhà rất hiệu quả là xây dựng thói quen tập thể dục thường xuyên. Khi tập thể dục, cơ bắp sử dụng đường trong máu để tạo năng lượng và co cơ. Các hoạt động thể chất giúp người bệnh tiểu đường kiểm soát cân nặng và tăng độ nhạy insulin, nghĩa là tế bào có thể sử dụng glucose trong máu hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, vận động thể chất còn giúp hạn chế nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Người bệnh tiểu đường có thể lựa chọn nhiều môn thể thao như: chạy bộ, bơi lội, đi bộ, yoga… Nên đo đường huyết trước và sau khi tập thể dục để tìm kiếm môn thể thao phù hợp nhất với tình trạng bệnh của mỗi người.
6. Kiểm soát cân nặng
Thừa cân, béo phì là một trong những yếu tố nguy cơ cao của bệnh tiểu đường. Do đó, kiểm soát cân nặng cũng là bước hỗ trợ điều trị tiểu đường tại nhà hiệu quả. Người bệnh tiểu đường có béo phì chỉ cần giảm 5% trọng lượng cơ thể cũng giúp cải thiện khả năng
, giảm nhu cầu dùng
và cải thiện chất lượng cuộc sống. (
)
Các cách điều trị tiểu đường khác
Những cách trị tiểu đường tại nhà trên đây chỉ có vai trò hỗ trợ. Quan trọng nhất là chỉ định và hướng dẫn điều trị tiểu đường từ bác sĩ. Tùy theo loại tiểu đường đang mắc và tình trạng bệnh cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh sử dụng insulin hoặc các loại thuốc điều trị khác. Cụ thể:
1. Insulin
Tất cả người bệnh tiểu đường type 1 phải bổ sung insulin suốt đời. Thông thường, insulin được đưa vào cơ thể qua đường tiêm. Có nhiều loại insulin, gồm: insulin tác dụng ngắn, insulin tác dụng nhanh, insulin tác dụng trung bình, insulin tác dụng kéo dài và cực dài. Người bệnh phải sử dụng insulin ở dạng tiêm hoặc dùng bơm tiêm insulin tự động. Tùy theo tình trạng bệnh cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định loại insulin và liều lượng phù hợp cho người bệnh.
Người bệnh tiểu đường được chỉ định dùng insulin có thể sử dụng insulin dạng tiêm hoặc bơm tiêm tự động.2. Các loại thuốc khác
Người bệnh tiểu đường type 2 có thể cần sử dụng insulin hoặc không, kèm theo một số loại thuốc khác. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ liệt kê một số nhóm thuốc không chứa insulin, thường được lựa chọn cho người bệnh tiểu đường type 2 như: (
)
Thuốc đồng vận thụ thể (GLP-1).
Thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển natri – glucose 2 (SGLT2).
Nhóm thuốc Sulfonylurea.
Thuốc ức chế enzyme Dipeptidyl peptidase 4 (DPP-4).
.
Thiazolidinediones (TZD).
Liệu pháp hỗ trợ chữa bệnh đái tháo đường
Người bệnh tiểu đường có thể lựa chọn một số liệu pháp hỗ trợ khác, như các cách trị bệnh tiểu đường tại nhà từ thiên nhiên. Tuy nhiên, để đảm bảo tính an toàn, người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường trước khi áp dụng. Các liệu pháp tự nhiên hỗ trợ điều trị tiểu đường tại nhà gồm:
Giấm táo: theo thông tin từ bài báo của Nilgun H. Budak và các cộng sự (2014) cho thấy, giấm táo có tác dụng hạ đường huyết, tăng độ nhạy insulin. Một nghiên cứu năm 2020 trên chuột cũng cho thấy giấm táo giúp ngăn ngừa các rối loạn chuyển hóa, làm giảm lượng đường trong máu ở chuột có chế độ ăn nhiều calo. (
)
Quế: được cho là có thể cải thiện lượng đường trong máu bằng cách tăng độ nhạy insulin và làm chậm quá trình tiêu hóa, nhờ đó kiểm soát đường huyết không tăng cao sau khi ăn. Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu hơn để chứng minh hiệu quả này.
Hạt cỏ cà ri: một số bằng chứng cho thấy hạt cỏ cà ri có thể hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu, nhưng vẫn chưa có nhiều nghiên cứu về thực phẩm này.
Bác sĩ khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM đang tư vấn cho khách hàng về bệnh tiểu đường.Bên cạnh đó, người bệnh tiểu đường nên duy trì lịch khám, kiểm tra đường huyết và tầm soát
tại các cơ sở y tế, bệnh viện chuyên khoa.
Khoa Nội tiết – Đái tháo đường,
TP.HCM là đơn vị uy tín chuyên tiếp nhận khám, tư vấn và điều trị các trường hợp: đái tháo đường, thừa cân, béo phì; bệnh nội tiết như: đái tháo nhạt, bệnh tuyến yên, tuyến thượng thận, tuyến sinh dục, dậy thì sớm, chậm tăng trưởng chiều cao… Đặc biệt, Khoa có riêng đơn vị Phòng khám Bàn chân đái tháo đường, chuyên tầm soát sớm và điều trị biến chứng ở bàn chân cho người bệnh tiểu đường.
Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh TP.HCM quy tụ đội ngũ bác sĩ và các chuyên gia giàu kinh nghiệm; cùng với các máy móc, thiết bị tiên tiến, được nhập khẩu chính hãng từ các nước châu Âu, Mỹ… giúp chẩn đoán chính xác, hỗ trợ bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả; dịch vụ chăm sóc y tế chuyên nghiệp, tận tâm, có khu điều trị nội trú tiêu chuẩn khách sạn, giúp người bệnh an tâm trong suốt quá trình điều trị.
Tiểu đường là bệnh rối loạn mạn tính cần kiểm soát và điều trị suốt đời, trong đó, chế độ dinh dưỡng và vận động là cách trị tiểu đường tại nhà hiệu quả, bên cạnh những chỉ định của bác sĩ. Người bệnh nên thường xuyên khám, theo dõi diễn tiến bệnh, đồng thời tuân thủ các lưu ý điều trị tiểu đường của bác sĩ để chủ động kiểm soát, phòng ngừa biến chứng bệnh một cách hiệu quả và an toàn.