6 dấu hiệu đột quỵ ở nam giới, nhận biết sớm và xử trí đúng cách
Nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ ở nam giới giúp người bệnh được cấp cứu và cứu chữa kịp thời, hiệu quả. Vậy, dấu hiệu đột quỵ ở nam cụ thể là gì và cách xử trí khi gặp người bị đột quỵ như thế nào?
Các dấu hiệu đột quỵ ở nam giới thường gặp
Tỷ lệ mắc và tử vong do đột quỵ ở nam giới cao hơn phụ nữ, song nghiên cứu cho thấy, không có sự khác biệt đáng kể về
giữa nam so với nữ. Vì vậy, các dấu hiệu đột quỵ ở nam giới thường gặp vẫn bao gồm các triệu chứng điển hình như: (
)
1. Méo miệng, yếu liệt mặt
Một trong những dấu hiệu đột quỵ ở nam giới dễ nhận biết chính là méo miệng hoặc yếu liệt cơ mặt. Khi não bộ bị thiếu máu cục bộ, đặc biệt là do tắc nghẽn động mạch não giữa (MCA), các cơ kiểm soát biểu cảm cũng bị suy yếu, khiến người bệnh không thể cười hoặc nhếch môi bình thường. Triệu chứng này thường xảy ra nhanh chóng và rõ rệt, có thể kèm theo cảm giác tê hoặc giật nhẹ bên mặt bị liệt.
Để kiểm tra, hãy yêu cầu người bệnh cười hoặc nhăn mặt theo hiệu lệnh. Nếu một bên bị xệ xuống, co giật hoặc không thể cử động theo ý muốn, đó có thể là dấu hiệu nguy hiểm cảnh báo đột quỵ cần được lưu tâm.
2. Khó cử động, yếu hoặc tê yếu tay chân, cơ thể
Trước khi đột quỵ, nam giới có thể gặp tình trạng yếu hoặc tê liệt đột ngột ở một bên cơ thể, đặc biệt ở cánh tay và chân. Lúc này, người bệnh có thể không nhấc nổi tay hoặc bước đi loạng choạng, mất thăng bằng. Triệu chứng này xảy ra chủ yếu do tổn thương ở vỏ não vận động (motor cortex), nằm ở thùy trán. Đây là triệu chứng đột quỵ ở nam giới phổ biến, cần được phát hiện sớm, nếu không can thiệp kịp thời, nguy cơ phục hồi chức năng vận động sau đột quỵ có thể suy giảm.
3. Đau đầu dữ dội, chóng mặt, mất thăng bằng
Một cơn đau đầu đột ngột và dữ dội đi kèm với chóng mặt, mất thăng bằng, có thể là dấu hiệu đột quỵ ở nam giới nguy hiểm. Cơn đau đem đến cảm giác như có một xung điện mạnh gây nhói và siết chặt vùng đầu, khiến người bệnh choáng váng, khó giữ thăng bằng và té ngã.
Triệu chứng này chủ yếu liên quan đến tổn thương tại tiểu não (cerebellum) – cơ quan điều phối vận động và kiểm soát thăng bằng. Khi lưu lượng máu đến tiểu não bị gián đoạn, người bệnh sẽ gặp khó khăn trong việc di chuyển hoặc đứng vững.
Đau đầu dữ dội, chóng mặt, mất thăng bằng có thể là dấu hiệu đột quỵ nguy hiểm4. Khó nói, lắp bắp
Khó nói hoặc lắp bắp là một trong những biểu hiện đột quỵ ở nam giới thường bị bỏ qua. Người bệnh có thể không nói được thành câu hoàn chỉnh, phát âm ngọng hoặc không hiểu người khác nói gì.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tổn thương vùng não liên quan đến ngôn ngữ (vùng Broca nằm ở thùy trán), khiến việc giao tiếp bị gián đoạn. Đột quỵ do tắc động mạch não giữa (MCA) thường gây ra triệu chứng này, nếu không can thiệp kịp thời, khả năng hồi phục ngôn ngữ có thể bị suy giảm nghiêm trọng.
5. Vấn đề thị lực
Đột ngột mất hoặc giảm thị lực ở một hoặc cả hai mắt, nhìn mờ, nhìn đôi có thể là biểu hiện của đột quỵ. Triệu chứng này chủ yếu xảy ra do tắc nghẽn động mạch não sau (PCA), làm tổn thương ở vùng não điều khiển chức năng thị giác (thùy chẩm), khiến tín hiệu từ mắt không được xử lý đúng cách.
Trong một số trường hợp, tổn thương ở thân não hoặc gián đoạn lưu lượng máu đến mắt cũng có thể gây mờ mắt hoặc mất khả năng điều tiết hình ảnh, dẫn đến nhìn đôi. Lúc này, thị lực có thể giảm nhanh trong vòng vài phút đến vài giờ. Đây là một dấu hiệu đột quỵ ở nam giới nghiêm trọng, cần phát hiện kịp thời để tránh nguy cơ mù vĩnh viễn.
6. Bất tỉnh
Bất tỉnh đột ngột thường xảy ra khi tổn thương lan đến thân não (brainstem) – vùng điều khiển các chức năng sống như thở, nhịp tim và ý thức. Tổn thương tại đây thường do tắc nghẽn động mạch thân nền hoặc xuất huyết não gây ra.
Khi thân não bị tổn thương, cơ thể không thể duy trì các hoạt động sống cơ bản, khiến người bệnh nhanh chóng mất ý thức. Triệu chứng này có thể kèm theo co giật, thở yếu hoặc thậm chí ngưng thở. Đây cũng chính là dấu hiệu đột quỵ ở nam giới đặc biệt nguy hiểm, cần được cấp cứu kịp thời để ngăn ngừa nguy cơ tổn thương não nghiêm trọng hoặc tử vong.
Đột quỵ có thể khiến người bệnh bất tỉnhCách xử trí khi gặp nam giới có triệu chứng bị đột quỵ
Khi phát hiện một người có dấu hiệu đột quỵ, việc xử trí đúng cách và sơ cứu kịp thời đóng vai trò quan trọng, góp phần tăng cơ hội sống, việc hạn chế biến chứng cho người bệnh. Các bước xử trí và sơ cứu cơ bản bao gồm:
Gọi ngay cho cấp cứu 115 hoặc số điện thoại của bệnh viện có chuyên môn
gần nhất, đặc biệt là các bệnh viện có đội ngũ cấp cứu đột quỵ 24/7, chẳng hạn như Hệ thống
, thông qua hotline 024 7106 6858 – 024 3872 3872 (Hà Nội) hoặc 028 7102 6789 – 093 180 6858 (TP.HCM).
Nới lỏng cổ áo để người bệnh dễ thở.
Đặt người bệnh nằm nghiêng 45 độ nhằm ngăn sặc đường thở.
Không cho ăn uống hoặc tự ý dùng thuốc để tránh làm nặng thêm tình trạng.
Dùng khăn sạch quấn quanh ngón tay để lấy hết đờm, dãi. Nếu người bệnh bị co giật, sử dụng đũa quấn vải đặt ngang miệng để ngăn cắn lưỡi.
Ghi chú thời điểm xuất hiện triệu chứng và các loại thuốc người bệnh đang dùng (nếu có) để cung cấp thông tin cho bác sĩ, giúp việc điều trị đạt hiệu quả cao hơn.
Nguy cơ bị đột quỵ ở nam giới do đâu?
Nam giới có nguy cơ
do nhiều yếu tố liên quan đến lối sống, bệnh lý nền và tuổi tác. Cụ thể như sau:
Tuổi tác: Theo nghiên cứu, nguy cơ đột quỵ ở nam giới tăng đều đặn theo tuổi tác, từ 5,9% ở độ tuổi 55-59 lên 22,3% ở độ tuổi 80-84. (
)
Uống nhiều rượu bia và căng thẳng kéo dài: Làm tăng số lượng các phản ứng viêm, dẫn đến rủi ro hình thành cục máu đông gây tắc mạch.
Thừa cân, ít vận động: Góp phần gây ra rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ tắc mạch.
Hút thuốc lá: Tiếp xúc nhiều với độc tố nicotine trong khói thuốc có thể làm tổn thương thành mạch máu, dẫn đến nguy cơ hình thành cục máu đông gây đột quỵ.
Bệnh lý nền: Một số bệnh lý nền như tiểu đường, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, bệnh mạch vành… có thể làm tổn thương mạch máu và giảm lưu thông máu lên não theo thời gian, góp phần hoặc là nguyên nhân chính gây ra đột quỵ.
Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học: Làm tăng nồng độ cholesterol LDL trong huyết thanh, gây tích tụ mảng bám trong động mạch, dẫn đến nguy cơ hẹp hoặc tắc nghẽn.
Thường xuyên tiêu thụ rượu, bia có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ ở nam giớiĐột quỵ ở nam giới có chữa được không?
Đột quỵ ở nam giới có thể chữa được, nhưng mức độ phục hồi phụ thuộc vào thời gian cấp cứu và tình trạng tổn thương não. Cụ thể như sau:
Đối với đột quỵ do tắc mạch máu não: Nếu được phát hiện và điều trị trong giờ vằng (3-4,5 giờ đầu tiên hoặc hơn kể từ khi xuất hiện triệu chứng), đột quỵ do tắc mạch có khả năng được cứu chữa cao nhờ liệu pháp tiêm thuốc tiêu sợi huyết hoặc phẫu thuật can thiệp mạch. Tuy nhiên, việc phục hồi hoàn toàn còn phụ thuộc vào độ tuổi, sức khỏe nền và quá trình vật lý trị liệu sau điều trị.
Đột quỵ do xuất huyết não: Có khả năng được cứu chữa cao trong giờ vàng là khoảng 6-8 giờ đầu tiên kể từ khi khởi phát triệu chứng, hoặc mở rộng lên 24 giờ hoặc hơn tùy trường hợp. Điều trị chủ yếu tập trung vào phẫu thuật loại bỏ khối máu tụ trong não, kiểm soát tình trạng xuất huyết, hạ áp lực nội sọ và ngăn ngừa tổn thương lan rộng. Các phương pháp can thiệp hiệu quả điển hình bao gồm mổ não bằng robot AI, kính vi phẫu thế hệ mới, định vị thần kinh, cầm máu hoặc phẫu thuật dẫn lưu để loại bỏ máu tụ.
Can thiệp sớm chính là yếu tố then chốt để giảm nguy cơ biến chứng và tăng cơ hội sống cho người bệnh. Tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, với quy trình “code stroke” chuyên nghiệp, đội ngũ bác sĩ cấp cứu đột quỵ nhồi máu não có thể rút ngắn thời gian dùng thuốc tiêu sợi huyết xuống dưới 20-30 phút kể từ khi nhập viện (tùy trường hợp), giúp người bệnh nâng cao tiên lượng sống và tối ưu hóa khả năng phục hồi sau điều trị.
Cách phòng ngừa đột quỵ cho nam giới
Phòng ngừa đột quỵ ở nam giới đòi hỏi sự kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, thông qua việc ăn uống hợp lý, duy trì lối sống khoa học kết hợp với theo dõi sức khỏe định kỳ. Một số cách góp phần giúp phòng ngừa nguy cơ đột quỵ mà mỗi người có thể tham khảo, gồm:
Kiểm soát huyết áp: Duy trì huyết áp ổn định dưới 130/80 mmHg được chứng minh là ngưỡng hiệu quả và an toàn trong việc hỗ trợ phòng chống đột quỵ. (
)
Kiểm soát cholesterol máu: Bằng cách ăn uống cân bằng, hạn chế chất béo bão hòa, đường và tăng cường chất xơ.
Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia: Giúp bảo vệ mạch máu và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.
Tập thể dục thường xuyên: Nghiên cứu cho thấy, hoạt động thể chất ở mức độ vừa phải, tối thiểu 150 phút/tuần, có thể giúp giảm 29% nguy cơ đột quỵ. Đặc biệt, dù mức độ vận động ít hơn 150 phút/tuần, vẫn có tác động làm giảm đến 18% nguy cơ đột quỵ. (
)
Quản lý căng thẳng và ngủ đủ giấc: Giúp giảm viêm, duy trì sức khỏe mạch máu và hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ.
Theo dõi bệnh lý nền: Kiểm soát tốt bệnh tiểu đường, tim mạch, tăng huyết áp, máu nhiễm mỡ và cân nặng giúp bảo vệ thành mạch, giảm đáng kể nguy cơ tổn thương mạch máu và đột quỵ.
Thăm khám định kỳ: Khám sức khỏe định kỳ 6-12 tháng/lần giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và can thiệp kịp thời để giảm thiểu rủi ro đột quỵ.
Hệ thống chụp MRI 3.0 Tesla SIGNA™ Hero tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM giúp tầm soát tình trạng tắc nghẽn động mạch cảnh não – nguyên nhân thường gặp gây đột quỵĐể đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
Như vậy, bài viết đã cung cấp những thông tin về 6 dấu hiệu đột quỵ ở nam giới. Ngay khi nhận thấy các dấu hiệu đột quỵ, người dân cần nhanh chóng gọi cấp cứu để gia tăng cơ hội sống và khả năng phục hồi cho người bệnh.