Stent graft là gì? Vai trò, cấu tạo và chức năng hoạt động
Đặt stent graft là thủ thuật xâm lấn tối thiểu được áp dụng điều trị động mạch chủ bị phình hoặc bóc tách. Việc sử dụng stent graft mang lại nhiều lợi ích, song cũng tồn tại một số hạn chế nhất định. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về những lợi ích và rủi ro của thủ thuật này, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ CKI Trần Quốc Hoài – Khoa Ngoại Lồng ngực, Mạch máu, BVĐK Tâm Anh TP.HCM.
Stent graft là gì?
Stent graft có cấu tạo dạng ống, với khung lưới làm bằng hợp kim chịu lực và dãn nở, phủ bên trong khung lưới đó là lớp vật liệu làm nên ống mạch máu nhân tạo giúp máu chỉ đi trong lòng ống mà không thoát ra ngoài. Stent graft được nén bởi các thiết bị chuyên dụng để có thể đưa vào lòng mạch máu trước khi được thả ra. Khi được đặt vào động mạch bị phình hoặc bóc tách, stent graft sẽ được giải nén và cố định tạo thành khung vững chắc cho thành mạch.
Động mạch chủ là
lớn nhất trong cơ thể có nhiệm vụ vận chuyển máu từ tim đến các cơ quan khác để nuôi cơ thể. Khi động mạch chủ bị phình hoặc bóc tách, thành
sẽ bị yếu đi và làm giảm lưu lượng máu giàu oxy đến các chi và cơ quan quan trọng trong cơ thể.
Stent graft có tác dụng làm giảm nguy cơ vỡ động mạch phình, giải quyết các đoạn động mạch bị bóc tách, đồng thời giúp điều chỉnh dòng chảy trong lòng mạch, giảm áp lực lên thành mạch máu, giải quyết hết nguy cơ phình vỡ hoặc bóc tách tiếp diễn. (
)
Stent graft là một cuộn dây kim loại nhỏ hoặc ống lướiCấu tạo của stent graft
Ngày nay, có rất nhiều loại stent graft khác nhau đang được cho phép lưu thông trong y khoa hoặc một số loại đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trước khi được sử dụng rộng rãi. Các thiết bị này sử dụng nhiều thiết kế
và loại kim loại khác nhau.
Stent kim loại có thể được đặt bên trong, bên ngoài hoặc xen kẽ giữa các lớp vật liệu (graft). Các kim loại tạo nên khung stent như nitinol, thép không gỉ, elgiloy và một số kim loại khác. Phần kim loại stent giúp cho stent graft có khả năng tự giãn nở và duy trì hình dạng ổn định trong lòng mạch khi được thả ra.
Graft thường là vật liệu tổng hợp như polyester dệt, ePTFE hoặc vật liệu sinh học. Graft có đặc tính chống thấm và bền, tính thương thích sinh học với cơ thể người cao, mục tiêu định hướng dòng máu đi trong stent graft, chống rò rỉ máu ra ngoài phình hoặc bóc tách, và còn giúp duy trì hình dạng của stent graft trong lòng mạch. (
)
Có bao nhiêu loại stent graft?
Stent graft có thể được phân thành nhiều loại, bao gồm:
Stent graft dạng ống (Tube Stent graft): Đây là loại stent graft có hình dạng ống thẳng, là loại đơn giản nhất trong các loại stent graft và được sử dụng cho các đoạn động mạch chủ không phân nhánh.
Stent graft có chia đôi (Bifurcated Stent graft, dạng chữ Y): Đây là loại phổ biến nhất và thường đi theo bộ. Thiết bị này có dạng hình chữ Y, gồm thân chính và hai nhánh phụ, để xử lý tổn thương gồm động mạch chủ bụng và hai động mạch chậu. Các thiết bị dạng mô-đun này gồm nhiều thành phần được sử dụng tùy theo tình huống: thân chính, các nhánh chậu và phần mở rộng.
Stent graft động mạch chủ – 1 nhánh chậu (Aorto-Uni-Iliac Stent Grafting): Đây là loại stent graft được thiết kế để sử dụng để đặt xuyên từ động mạch chủ sang động mạch chậu 1 bên. Loại này thường được sử dụng khi giải quyết động mạch chủ chậu khi bên kia của động mạch chậu bị tắc hoàn toàn không thể tái thông được.
Vai trò của stent graft trong điều trị
Stent graft bao gồm một ống lưới kim loại với một lớp vải không thấm bao phủ. Lớp phủ không thấm này ngăn chặn máu hoặc mật rò rỉ ra ngoài qua stent và ngăn chặn mô phát triển vào trong stent giúp giữ cho stent graft luôn thông thoáng và dẫn máu tốt.
Trong các trường hợp phình động mạch, bóc tách động mạch chủ hoặc các mạch máu khác, stent graft có vai trò sửa chữa hoàn toàn mạch máu bị bệnh mà không cần phải phẫu thuật mổ mở. Giúp cách ly phình động mạch và đoạn mạch bị bóc tách với dòng máu chính, ngăn ngừa hoàn toàn nguy cơ tiến triển của bệnh. (
)
Stent graft có tác dụng trong việc điều trị phình động mạch chủChức năng hoạt động của stent graft khi đưa vào cơ thể
Stent graft là thiết bị y tế được sử dụng để điều trị các bệnh lý mạch máu như phình động mạch hoặc tắc nghẽn. Khi đưa vào cơ thể, nó giúp giữ cho mạch máu mở rộng, ngăn ngừa hẹp hoặc co thắt, bảo vệ mạch máu khỏi nguy cơ vỡ.
Stent graft cũng giảm áp lực lên thành mạch, ngăn ngừa biến chứng như đột quỵ, đồng thời cải thiện lưu thông máu. Với phương pháp can thiệp tối thiểu, thiết bị này giúp bệnh nhân phục hồi nhanh chóng và giảm đau đớn so với phẫu thuật mở.
Stent graft dùng để điều trị những bệnh lý nào?
Stent graft là phương pháp điều trị hiện đại được chỉ định điều trị một số bệnh lý phình và bóc tách động mạch bao gồm:
1. Phình động mạch chủ ngực
là hiện tượng một đoạn của động mạch chủ phình rộng ra bất thường, có thể có dạng hình túi hoặc hình thoi, do sự suy yếu đi của thành mạch. Khi đường kính của động mạch chủ lớn hơn 50% so với kích thước bình thường, được xem là phình động mạch chủ. Khối phình động mạch có thể lớn dần theo thời gian và có tiên lượng xấu (bóc tách, huyết khối, vỡ phình,…) nếu không được điều trị kịp thời.
điều trị phình động mạch chủ ngực là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, cách ly khối phình khỏi dòng máu chính, đưa dòng máu đi trong các động mạch giúp làm giảm nguy cơ tiến triển biến chứng của phình. So với phẫu thuật mổ mở, kỹ thuật này giúp rút ngắn thời gian điều trị và nằm viện, đồng thời mang lại hiệu quả vượt trội so với phẫu thuật truyền thống, khi phẫu thuật động mạch chủ ngực có tỉ lệ biến chứng và tử vong cao.
Hình ảnh minh họa bệnh phình động mạch chủ ngực2. Phình động mạch chủ bụng
tương tự như động mạch chủ ngực, tuy nhiên có thể được điều trị tốt bằng cả phẫu thuật hoặc đặt stent graft. Đặt stent graft nội mạch là phương pháp ít xâm lấn, có tỷ lệ biến chứng và tử vong thấp hơn so với phẫu thuật mở, tuy nhiên về lâu dài các nghiên cứu chứng minh mổ mở vẫn có lợi hơn về biến chứng. Kỹ thuật này giúp cách ly khối phình khỏi dòng máu và giảm nguy cơ vỡ động mạch.
Hình ảnh minh họa bệnh phình động mạch chủ bụng3. Phình động mạch chậu
điều trị phình động mạch chậu bằng stent graft là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, với tỷ lệ tử vong và biến chứng thấp. Kỹ thuật này có độ bền cao và được coi là lựa chọn tối ưu cho các trường hợp phình động mạch chậu.
Hình ảnh bệnh phình động mạch chủ chậu trên CT4. Bóc tách động mạch chủ
Đặt stent graft nội mạch là một phương pháp điều trị hiện đại cho tình trạng
, tình trạng bóc tách có thể diễn tiến nhiều hơn và gây biến chứng tưới máu kém nếu không được can thiệp sớm. Bác sĩ sẽ đặt stent graft vào vị trí tổn thương để “gia cố” thành mạch, giúp giúp động mạch chủ hồi phục và cách ly hoàn toàn lòng giả của bóc tách.
Đây là phương pháp ít xâm lấn, giúp bệnh nhân tránh được cuộc phẫu thuật nặng nề và nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường sau can thiệp.
Hình ảnh minh họa tình trạng bóc tách động mạch chủƯu điểm khi sử dụng stent graft trong điều trị so với mổ truyền thống
Phương pháp đặt stent graft là một thủ thuật phẫu thuật ít xâm lấn và không cần phải thực hiện phẫu thuật mở ngực hoặc mở bụng lớn để điều trị phình/bóc tách động mạch. Tuy nhiên, stent graft chỉ được áp dụng trong một số trường hợp nhất định và cần được sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa về Phẫu thuật mạch máu (Ngoại lồng ngực – mạch máu). Các bác sĩ sẽ có lựa chọn tối ưu nhất trên từng người bệnh, vì mỗi thương tổn của mỗi bệnh nhân là khác nhau nên sẽ có phương pháp điều trị riêng biệt.
Đặt stent graft là phương pháp xâm lấn tối thiểu, giúp giảm thiểu thời gian phục hồi của người bệnh. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể trở về nhà và quay lại các hoạt động bình thường trong vòng 2 đến 4 tuần. (
)
Những rủi ro của stent graft khi dùng trong điều trị
Các biến chứng khác liên quan đến liệu pháp đặt stent graft bao gồm:
Còn xì rò máu xung quanh stent graft.
Tắc nghẽn stent graft.
Stent graft di lệch khỏi vị trí ban đầu.
Stent graft bị gãy.
Nhiễm trùng stent graft
Tụ máu, chảy máu đường vào khi đặt stent graft.
Vỡ phình động mạch hoặc động mạch chủ.
Để theo dõi và kịp thời phát hiện những biến chứng, bác sĩ sẽ lên lịch các cuộc kiểm tra định kỳ sau đó. Người bệnh cần tuân thủ tái khám đúng hẹn để đảm bảo stent hoạt động đúng cách và không có biến chứng gì xảy ra.
Bác sĩ tại BVĐK Tâm Anh thực hiện đặt stent graft cho bệnh nhânCác câu hỏi liên quan stent graft
1. Chi phí của stent graft có cao không?
phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Số lượng stent, loại stent (khác nhau tùy nhà sản xuất), thuốc sử dụng, phương pháp điều trị, bệnh lý mắc phải và bệnh kèm theo,… Ngoài ra, chi phí còn thay đổi tùy theo cơ sở vật chất và dịch vụ chăm sóc của từng bệnh viện.
Vì vậy, tốt nhất người bệnh nên đến bệnh viện thăm khám trực tiếp với các chuyên gia Ngoại lồng ngực – mạch máu BVĐK Tâm Anh để được tư vấn cụ thể chi phí chính xác với tình trạng hiện tại. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể liên hệ hotline của BVĐK Tâm Anh số 0287 102 6789 hoặc nhắn tin Fanpage
để được hướng dẫn chi tiết.
2. Tuổi thọ của stent graft là bao lâu?
Stent graft có thể tồn tại trong động mạch chủ suốt đời. Tuy nhiên người bệnh sau khi đặt stent graft cần được thường xuyên thăm khám và theo dõi với bác sĩ để đảm bảo stent hoạt động tốt và xử lý sớm biến chứng nếu có.
3. Người bệnh sống chung với stent graft có trở ngại gì không?
Ngoài những biến chứng có thể xảy ra thì người bệnh sống chung với stent graft thường không gặp bất kỳ trở ngại gì. Tuy nhiên, để tình trạng sức khỏe sau khi đặt stent được đảm bảo tốt nhất, người bệnh cũng cần lưu ý thực hiện một số biện pháp bảo vệ sức khỏe bao gồm:
Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh: Một chế độ ăn uống lành mạnh giúp duy trì sức khỏe và hỗ trợ stent graft hoạt động tốt. Bệnh nhân nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt. Hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, đường và muối để kiểm soát cân nặng và mức cholesterol, giảm nguy cơ tái phát bệnh tim mạch.
Sử dụng thuốc đúng liều lượng theo chỉ định của bác sĩ: Tuân thủ đúng chỉ định thuốc của bác sĩ là rất quan trọng, đặc biệt với thuốc kháng đông, thuốc hạ huyết áp, mỡ máu, đường huyết,…. Điều này giúp ngăn ngừa các biến chứng như huyết khối, hẹp tắc hoặc nhiễm trùng ống ghép. Bệnh nhân không nên tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngừng thuốc mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.
Vận động nhẹ: Vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc bơi lội có lợi cho tuần hoàn máu và sức khỏe tim mạch. Bệnh nhân nên tránh các hoạt động thể chất nặng hoặc gắng sức. Trước khi bắt đầu tập luyện, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.
Ngừng hút thuốc và hạn chế rượu bia: Ngừng hút thuốc và hạn chế rượu bia là điều vô cùng quan trọng để giảm nguy cơ biến chứng tim mạch và bảo vệ sức khỏe tổng thể.
Theo dõi thăm khám định kỳ: Theo dõi và thăm khám định kỳ giúp kiểm tra tình trạng stent graft và phát hiện kịp thời các biến chứng. Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám và chẩn đoán để đánh giá hiệu quả của stent graft và đảm bảo sức khỏe của người bệnh.
Bác sĩ thăm khám và theo dõi tình trạng người bệnh sau khi đặt stentKhi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, người bệnh nên đến cơ sở y tế gần nhất hoặc liên hệ ngay cho bác sĩ điều trị. Việc này giúp bệnh nhân nhận được sự chăm sóc y tế khẩn cấp và tiến hành các kiểm tra cần thiết để chẩn đoán, đảm bảo stent graft hoạt động hiệu quả và ngăn chặn các biến chứng nghiêm trọng xảy ra.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
Stent graft giúp ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng như vỡ phình động mạch, một tình trạng có thể đe dọa tính mạng. Stent graft không chỉ giúp bệnh nhân tránh được các phẫu thuật phức tạp mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống bằng cách giảm các triệu chứng liên quan đến bệnh lý tim mạch.