11 triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu dễ bỏ qua
Tiền tiểu đường thường tiến triển âm thầm và không có triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người không biết mình đang gặp tình trạng này. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và kiểm soát phù hợp thông qua chế độ ăn uống, vận động và quản lý cân nặng, đường huyết vẫn có thể cải thiện về mức bình thường, đồng thời giảm nguy cơ tiến triển thành tiểu đường type 2. Cùng tìm hiểu các triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu và cách nhận biết sớm qua bài viết dưới đây.
Bệnh tiểu đường giai đoạn đầu có triệu chứng không?
(hay được nhiều người dân hiểu nhầm là bệnh tiểu đường giai đoạn đầu) vẫn có triệu chứng nhưng không phải ai cũng nhận biết được. Theo
Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK)
, nhiều người chỉ phát hiện bệnh tiểu đường khi đi xét nghiệm hoặc khi đã xuất hiện các vấn đề sức khỏe liên quan đến
của cơ thể.
Người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng thường xuyên khát nước, đi tiểu nhiều hơn bình thường, nhanh đói, mệt mỏi, nhìn mờ hoặc sụt cân không chủ ý, vết thương lâu lành, tê hoặc châm chích ở bàn tay, bàn chân hay nhiễm trùng tái diễn.
Tuy nhiên, những triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu này không chỉ xuất hiện ở người mắc bệnh tiểu đường mà cũng có thể gặp trong nhiều bệnh lý hoặc tình trạng sức khỏe khác.
Tiền tiểu đường thường không có triệu chứng rõ ràng, nhưng khi đường huyết tăng, người bệnh có thể khát nước, tiểu nhiều, nhanh đói, mệt mỏi hoặc nhìn mờ.11 triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu cần lưu ý
Các triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu thường không rõ ràng. Tuy nhiên, khi
, cơ thể có thể xuất hiện một số thay đổi đáng chú ý như khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, nhanh đói, mệt mỏi, nhìn mờ hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Dưới đây là một số triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu mà người bệnh cần lưu ý: (
)
1. Đi tiểu nhiều, đặc biệt vào ban đêm
Khi đường huyết tăng cao, thận phải tăng đào thải glucose qua nước tiểu. Lượng nước tiểu vì thế có thể tăng lên, khiến người bệnh đi tiểu thường xuyên hơn và có thể phải thức giấc nhiều lần vào ban đêm. Nếu tình trạng này kéo dài bất thường, đặc biệt khi trước đây không có thói quen đi tiểu đêm, nên
để tìm nguyên nhân.
Khi đường huyết tăng cao, thận phải đào thải nhiều glucose qua nước tiểu, khiến người bệnh đi tiểu thường xuyên, kể cả vào ban đêm.2. Khát nước liên tục
Đi tiểu nhiều khiến cơ thể mất thêm nước, từ đó kích thích cảm giác khát và khiến người bệnh muốn uống nước thường xuyên hơn. Tình trạng khát nước kéo dài, đặc biệt khi đi kèm tiểu nhiều, có thể là dấu hiệu cảnh báo đường huyết tăng cao. Tuy nhiên, đây không phải triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu đặc hiệu nên cần xét nghiệm để xác định nguyên nhân.
Đi tiểu nhiều làm cơ thể mất nước, gây khát nước thường xuyên và có thể là dấu hiệu cảnh báo đường huyết tăng cao.3. Nhanh đói dù vừa ăn
Người bệnh
có thể cảm thấy đói thường xuyên dù vừa ăn. Nguyên nhân là glucose trong máu tăng nhưng cơ thể không sử dụng glucose hiệu quả để cung cấp năng lượng cho tế bào. Tình trạng này cũng có thể khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng kéo dài.
Người bệnh tiểu đường có thể thường xuyên cảm thấy đói và mệt mỏi do cơ thể không sử dụng glucose hiệu quả để cung cấp năng lượng cho tế bào.4. Mệt mỏi và thiếu năng lượng
Mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ có thể là một trong những triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu. Khi đường huyết tăng cao, glucose không được đưa vào tế bào và sử dụng hiệu quả để tạo năng lượng, khiến người bệnh dễ cảm thấy mệt, uể oải và khó tập trung. Tuy nhiên, triệu chứng này không đặc hiệu cho bệnh và có thể gặp trong nhiều tình trạng khác, vì vậy cần kết hợp
để xác định nguyên nhân.
Mệt mỏi kéo dài dù nghỉ ngơi đầy đủ có thể là dấu hiệu cảnh báo tiểu đường do glucose không được sử dụng hiệu quả để tạo năng lượng, nhưng cần xét nghiệm đường huyết để xác định nguyên nhân.5. Sụt cân không chủ ý
Sụt cân đột ngột mà không do chủ động giảm cân bằng cách thay đổi chế độ ăn uống hoặc tăng cường vận động có thể là
đáng lưu ý. Khi cơ thể không có đủ insulin để sử dụng glucose làm năng lượng, cơ thể có thể chuyển sang sử dụng chất béo và khối cơ, dẫn đến giảm cân.
Sụt cân không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo tiểu đường khi cơ thể không sử dụng glucose hiệu quả và phải chuyển sang phân giải chất béo, khối cơ để tạo năng lượng.6. Nhìn mờ hoặc thị lực thay đổi
Đường huyết tăng cao có thể làm thay đổi áp lực dịch kính và võng mạc, ảnh hưởng đến thị lực và gây mờ mắt. Tình trạng này có thể thay đổi theo mức đường huyết và không đồng nghĩa với việc người bệnh đã bị
tổn thương võng mạc do tiểu đường
. Tuy nhiên, nếu tình trạng nhìn mờ kéo dài hoặc tái diễn, người bệnh nên kiểm tra đường huyết và khám mắt để xác định nguyên nhân.
Đường huyết tăng cao có thể khiến người bệnh nhìn mờ.7. Vết thương lâu lành
Một số người mắc bệnh tiểu đường có thể nhận thấy các vết trầy xước hoặc vết thương mất nhiều thời gian hơn để lành, đồng thời dễ gặp nhiễm trùng da, đường tiết niệu hoặc nhiễm nấm tái diễn. Những biểu hiện này thường liên quan đến tình trạng đường huyết cao và khả năng ảnh hưởng đến quá trình bảo vệ, phục hồi của cơ thể.
Đường huyết tăng cao có thể khiến vết thương lâu lành và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da, đường tiết niệu hoặc nhiễm nấm tái diễn.8. Nhiễm trùng tái phát
Người có đường huyết cao có thể dễ bị nhiễm trùng tái diễn, chẳng hạn nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm nấm hoặc nhiễm trùng da. Tình trạng này có thể liên quan đến ảnh hưởng của đường huyết cao đối với khả năng bảo vệ và phục hồi của cơ thể. Tuy nhiên, nhiễm trùng tái phát không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh đái tháo đường nên cần kết hợp với các triệu chứng khác và xét nghiệm đường huyết để xác định nguyên nhân.
Đường huyết cao có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tái diễn như nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm nấm và nhiễm trùng da, nhưng đây không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh tiểu đường.9. Tê bì hoặc ngứa ran ở tay chân
Cảm giác tê, đau hoặc ngứa ran ở bàn tay, bàn chân có thể gặp ở người mắc bệnh đái tháo đường và thường liên quan đến tổn thương thần kinh do đường huyết cao kéo dài. Tuy nhiên, đây không phải dấu hiệu đặc hiệu và cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác. Nếu triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu này kéo dài hoặc tái diễn, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Tê, đau hoặc ngứa ran ở bàn tay, bàn chân có thể liên quan đến tổn thương thần kinh do đường huyết cao kéo dài, nhưng không phải dấu hiệu đặc hiệu của tiểu đường giai đoạn đầu.10. Da sẫm màu ở cổ, nách hoặc bẹn
Một số người có tình trạng kháng insulin xuất hiện các mảng da sẫm màu, dày hơn và có bề mặt hơi mịn như nhung, thường ở vùng cổ, nách hoặc bẹn. Đây được gọi là bệnh gai đen (acanthosis nigricans) và có thể là dấu hiệu gợi ý tình trạng kháng insulin, tiền tiểu đường hoặc tiểu đường type 2. Tuy nhiên, gai đen cũng có nhiều nguyên nhân khác nên không thể dựa vào biểu hiện này để tự chẩn đoán bệnh.
Các mảng da sẫm màu, dày và nhám ở cổ, nách hoặc bẹn (bệnh gai đen) có thể gợi ý tình trạng kháng insulin, tiền tiểu đường hoặc tiểu đường type 2.11. Dễ cáu gắt hoặc thay đổi tâm trạng
Đường huyết tăng hoặc thay đổi thất thường có thể khiến một số người cảm thấy mệt mỏi, khó tập trung, dễ cáu gắt hoặc thay đổi tâm trạng. Tuy nhiên, đây là biểu hiện không đặc hiệu và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thiếu ngủ, căng thẳng hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, không nên dựa vào thay đổi tâm trạng để tự chẩn đoán bệnh tiểu đường.
Đường huyết tăng hoặc dao động có thể gây mệt mỏi, khó tập trung và thay đổi tâm trạng.Khi nào người có triệu chứng tiểu đường giai đoạn đầu cần xét nghiệm?
Người có các dấu hiệu như tiểu nhiều, khát nước liên tục, nhanh đói, mệt mỏi, sụt cân không chủ ý hoặc nhìn mờ nên đi khám và xét nghiệm đường huyết, đặc biệt khi nhiều triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu xuất hiện cùng lúc hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân. Đặc biệt, người thuộc nhóm nguy cơ cao như thừa cân, béo phì, ít vận động hoặc có người thân mắc bệnh tiểu đường cũng nên chủ động tầm soát ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Ai nên tầm soát dù chưa có triệu chứng tiểu đường giai đoạn đầu?
Không phải ai mắc bệnh tiểu đường cũng xuất hiện dấu hiệu bất thường ngay từ đầu. Đặc biệt,
có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà người bệnh không biết đường huyết đang tăng. Vì vậy, những người có yếu tố nguy cơ nên chủ động xét nghiệm để phát hiện sớm, thay vì chờ đến khi xuất hiện triệu chứng.
Người từ 35 tuổi trở lên: Tuổi càng cao, nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 càng tăng. Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK), người từ 35 tuổi trở lên nên được cân nhắc tầm soát tiểu đường, ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Việc kiểm tra giúp phát hiện sớm những thay đổi về đường huyết để có biện pháp kiểm soát phù hợp.
Người thừa cân hoặc béo phì kèm yếu tố nguy cơ: Thừa cân, béo phì làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt khi đi kèm tiền sử gia đình mắc bệnh, ít vận động, tăng huyết áp, tiền tiểu đường hoặc từng bị
. Người trẻ chưa có triệu chứng nhưng thuộc nhóm này cũng không được chủ quan và nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm xét nghiệm phù hợp.
Người từng mắc bệnh tiểu đường thai kỳ: Phụ nữ từng bị tiểu đường khi mang thai có nguy cơ cao hơn phát triển thành type 2 về sau, ngay cả khi đường huyết đã trở lại bình thường sau sinh. Vì vậy, nhóm này nên kiểm tra đường huyết định kỳ để phát hiện sớm những bất thường.
Người có cha mẹ hoặc anh chị em mắc bệnh tiểu đường type 2: Tiền sử gia đình là yếu tố nguy cơ không thể thay đổi. Người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc bệnh tiểu đường type 2 nên chủ động theo dõi đường huyết, đặc biệt khi đồng thời có thừa cân, ít vận động, tăng huyết áp hoặc tiền đái tháo đường.
Người ít vận động hoặc có các vấn đề sức khỏe liên quan: Lối sống ít vận động có thể làm tăng nguy cơ tiền tiểu đường và tiểu đường type 2. Một số tình trạng như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ hoặc hội chứng buồng trứng đa nang cũng có thể liên quan đến nguy cơ rối loạn đường huyết. Những người thuộc nhóm này nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát, nhất là khi có thêm các yếu tố nguy cơ khác.
Người có yếu tố nguy cơ như từ 35 tuổi; thừa cân hoặc béo phì; từng mắc bệnh tiểu đường thai kỳ; có người thân mắc bệnh tiểu đường type 2; ít vận động hoặc mắc bệnh lý liên quan nên chủ động tầm soát đường huyết định kỳ.Nên làm gì khi nghi ngờ triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu?
Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên chủ động đi khám tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường thay vì tự chẩn đoán hoặc điều trị tại nhà.
1. Ghi nhận triệu chứng và đặt lịch khám
Theo dõi các biểu hiện như khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, mệt mỏi, sụt cân không rõ nguyên nhân và ghi lại thời điểm, mức độ xuất hiện. Người có triệu chứng kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ nên đặt lịch khám để được kiểm tra đường huyết.
2. Không tự điều trị dựa trên triệu chứng
Các triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu đơn lẻ không đủ để xác định bệnh. Người bệnh không nên tự dùng thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc áp dụng chế độ ăn kiêng quá mức khi chưa được chẩn đoán và tư vấn bởi nhân viên y tế.
TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM đang khám cho người bệnh.Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ hơn về triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu và chủ động nhận biết những dấu hiệu bất thường. Khi nghi ngờ mắc bệnh, nên kiểm tra đường huyết và thăm khám sớm để được chẩn đoán, điều trị phù hợp.