Bé gái có ba quả thận
TP HCMQuỳnh, 5 tuổi, có ba quả thận, trong đó hai thận bên phải có niệu quản riêng nhưng đều đổ lạc chỗ vào âm đạo khiến bé nhiều lần nhiễm trùng đường tiểu.
Dị tật được phát hiện từ khi bé còn trong bụng mẹ. Khi ấy siêu âm thai tháng thứ ba tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM phát hiện bé có hai quả thận bên phải, một thận bên trái.
"Đây là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp, chưa đến 100 trường hợp được ghi nhận trong các tài liệu y văn", BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nói. Cả ba quả thận có hệ thống bài tiết, nguồn cấp máu và lớp vỏ bao mô riêng biệt, rõ ràng.
Sau khi sinh, bé được các bác sĩ kiểm tra và chưa ghi nhận bất thường ảnh hưởng chức năng thận, tiết niệu. Bác sĩ tư vấn gia đình tiếp tục theo dõi.
Hình ảnh siêu âm thận bất thường của bé Quỳnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Đến 4 tuổi, Quỳnh bắt đầu có biểu hiện tiểu ít, có lúc không đi tiểu được. Bé được siêu âm kiểm tra lại tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho thấy hai quả thận bên phải có hai niệu quản riêng biệt nhưng cả hai niệu quản này không đổ vào bàng quang như cấu trúc giải phẫu bình thường mà cắm lạc chỗ vào âm đạo. Bé được phẫu thuật tái tạo lại đường tiểu nhằm đưa hệ tiết niệu về lại đúng cấu trúc phù hợp.
Sau mổ, Quỳnh đi tiểu bình thường trở lại. Tuy nhiên 6 tháng gần đây, bé thường xuyên bị nhiễm trùng tiểu, đặc biệt khi uống ít nước hoặc nhịn tiểu.
Trước khi nhập viện lần này, Quỳnh sốt trên 39 độ C liên tục trong ba ngày, không đáp ứng với thuốc hạ sốt, kèm tiểu lắt nhắt, biếng ăn. Kết quả siêu âm bụng của bé ghi nhận bể thận phải giãn, đường kính trước - sau khoảng 11 mm ở bể thận dưới và 8 mm ở bể thận trên. Niệu quản dưới cũng giãn với đường kính khoảng 5 mm.
Bác sĩ Hiếu chẩn đoán bé bị
trên nền bất thường giải phẫu hệ tiết niệu đã phẫu thuật tạo hình. Tình trạng bể thận và niệu quản tắc nghẽn gây giãn ứ đọng nước tiểu tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây viêm nhiễm đường tiết niệu.
Bác sĩ chỉ định bé nhập viện, điều trị bằng kháng sinh đường tĩnh mạch, hạ sốt. Sau 7 ngày, bé hết sốt, ăn uống tốt, đi tiểu bình thường và được xuất viện.
Bác sĩ Hiếu khám cho Quỳnh trước khi xuất viện. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Hiếu cho biết, dù được phẫu thuật tái tạo đường dẫn lưu nước tiểu lúc 4 tuổi nhưng Quỳnh vẫn mang những đặc điểm bất thường bẩm sinh như thận phải nằm lạc chỗ ở vùng chậu, hệ thống bể thận - niệu quản đôi và giãn nhẹ đường tiết niệu.
Ở trẻ có cấu trúc hệ tiết niệu bất thường, nước tiểu ứ đọng, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu, gây tổn thương thận. Bên cạnh yếu tố giải phẫu, một số thói quen sinh hoạt có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, đặc biệt là nhịn tiểu kéo dài và uống không đủ nước.
Để phòng ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu, bác sĩ Hiếu lưu ý phụ huynh cần tập cho trẻ thói quen sinh hoạt khoa học, uống đủ nước, không nhịn tiểu, vệ sinh vùng kín đúng cách sau mỗi lần tiêu tiểu. Trẻ từng nhiễm trùng đường tiểu tái phát hoặc có dị tật bẩm sinh về thận, niệu quản cần kiểm tra định kỳ, ngay cả khi không có triệu chứng.
Khi trẻ sốt không rõ nguyên nhân, tiểu buốt, tiểu lắt nhắt, tiểu ít, đau bụng hoặc đau vùng hông lưng, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Giản Đơn
* Tên nhân vật đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em
để được bác sĩ giải đáp