Người 'ráng' tạo nội dung
Nhu cầu hóng drama online trở thành mảnh đất màu mỡ cho mạng xã hội và người 'ráng' tạo nội dung.
Hồi còn nhỏ, nhà tôi ở cạnh đường quốc lộ. Một trong những "tác dụng phụ" của việc này là tôi phải chứng kiến rất nhiều vụ tai nạn giao thông. Đáng buồn hơn, mỗi khi có một vụ tai nạn, thế nào cũng sẽ có người la lên: "Đụng xe rồi, đi coi đi?".
Nếu thương tích nặng, thì mọi người sẽ đưa nạn nhân đi bệnh viện. Nếu nhẹ, tức là các "khổ chủ" vẫn còn đứng dậy được, thì hai bên sẽ xông vào cãi nhau, và người ta "đi coi" là để coi màn cãi nhau đó.
Lúc nhỏ, tôi không hiểu sao nhiều người lại thích coi người khác cãi nhau như vậy. Lớn lên, khi đứng trước hiện tượng
,
, một diễn viên bị réo tên vì tin tức là bị bắt vì sản xuất hàng giả lan tràn trên mạng, tôi cũng bối rối không kém.
Tôi rất ngạc nhiên khi thấy một người bạn hồi thời cấp hai của mình cũng chia sẻ những đoạn livestream đấu tố từ thiện. Buồn cười nhất là bạn tôi đâu có quyên góp gì đâu, nhưng cũng nhất định phải đi đòi "công bằng" cho "bá tánh", tức là "những người thấp cổ bé họng".
Cái nhu cầu coi drama của nhiều người Việt quả thật rất lớn, và nó đã có từ rất lâu. Mạng xã hội chỉ là mảnh đất màu mỡ để đáp ứng cái nhu cầu kỳ quặc này. Có cầu thì ắt sẽ có cung, những người gọi là "giang hồ mạng", "livestream đấu tố".
Vì sao họ lại đi đáp ứng nhu cầu này? Tất cả chỉ nở rộ khi các thuật toán của mạng xã hội đẩy những nội dung có nhiều người quan tâm lên trên, khiến nhiều người tiếp xúc với nội dung này.
Những người có nhu cầu "coi drama" càng xem, thì thuật toán càng đẩy nội dung này lên. Thuật toán của mạng xã hội cũng giống như một quả bóng tuyết, càng lăn càng to, đè nghiến tất cả mọi thứ xui xẻo có mặt trên đường đi của nó.
Việc "nổi tiếng" trên mạng không phải chỉ có tác dụng cho việc bán hàng. Mỗi lượt xem, cho dù có dẫn tới việc bán hàng hay không, đều được trả tiền bởi mạng xã hội.
Nếu như các nội dung sáng tạo thông thường như bài hát, phim, truyện, văn chương được trả tiền bản quyền trên mạng xã hội, thì các nội dung "giang hồ mạng", "live stream tố cáo", "tin nóng hổi về sản phẩm giả" cũng được trả tiền, bởi vì thuật toán mạng xã hội có quan tâm tới chuyện nội dung là cái gì đâu. Cứ có lượt xem là tác giả sẽ được trả tiền.
bất chính mà các cơ quan chức năng thu giữ từ các nhân vật giang hồ mạng, ắt hẳn cũng có phần không nhỏ từ nguồn này.
Trở về với cái nhu cầu xem drama của một số người Việt, tôi thấy nó có nguồn gốc khá lâu và cắm rễ trong tâm trí của nhiều người. Tâm lý chuộng xem những việc mang tính mâu thuẫn và những hoạt động "chiến đấu" trong đó khá phổ biến.
Những người này có nhu cầu xem ai sẽ thắng trong một việc mâu thuẫn, và mong mỏi rằng bên mà mình "ủng hộ" sẽ thắng. Nói cách khác, những người này có nhu cầu "thắng" nhưng họ không muốn tham gia "chiến đấu" trong những mâu thuẫn đó. Hóng drama thì vui, chứ tham gia vào drama thì chả vui chút nào. Câu này tôi đọc được từ một bài tâm sự của một người phụ nữ đã lỡ nhận lời theo dõi giúp ông chồng của một người bạn.
Trộn lẫn trong tâm lý đó là một điều đáng buồn hơn, đó là tâm lý ghét người giàu, người nổi tiếng, người có địa vị. Các nội dung "giang hồ mạng", "live stream tố cáo", đều có chỉ trích, thẳng thắn hay ngấm ngầm, những nhân vật được xem là giàu có.
Vì thế nên các nghệ sĩ có tiếng tăm, các đại gia, hay các "nhân vật trong giang hồ" có cạnh tranh với người đang livestream, hay những người vô tình mà nổi tiếng mới bị nhắm tới, chứ không có nội dung tố cáo nào mà nhắm tới những người vô danh tiểu tốt.
Vậy đó, những việc hàng triệu người làm không phải là không có hậu quả. Hai triệu người theo dõi một tài khoản chuyên gây hấn, tạo mâu thuẫn, tố cáo người khác đang tiếp tay cho những hâu quả tồi tệ hơn sẽ xảy ra, những người cũng giống như những ai đang ngồi xem nội dung tố cáo đấu đá lẫn nhau.
Suy cho cùng, nhiều người đang hại chính những người cùng hội cùng thuyền với mình mà không hay biết.
Khanh Huỳnh