Những đồ vật học sinh không nên dùng chung
Thứ hai, 7/9/2026, 11:00 (GMT+7)
Bình nước, khăn mặt, mũ hoặc đồ dùng tiếp xúc với da và miệng có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm nếu học sinh dùng chung.
Đổi bình nước, nếm chung đồ ăn hay mượn lược của bạn là những hành động thường diễn ra rất nhanh trong giờ học và giờ chơi. Trẻ có thể coi đây là cách chia sẻ bình thường, trong khi một số đồ dùng đã tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, da, tóc hoặc dịch tiết của người sử dụng trước.
Dùng chung đồ vật không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh. Nguy cơ phụ thuộc vào tác nhân gây bệnh, tình trạng của người sử dụng, cách món đồ được dùng và vệ sinh. Tuy nhiên, cha mẹ vẫn nên hướng dẫn trẻ giữ riêng những vật dụng dưới đây:
Bình nước, cốc, ống hút và dụng cụ ăn uống
Miệng chai, cốc, ống hút, thìa và đũa tiếp xúc trực tiếp với nước bọt. Khi trẻ uống chung chai hoặc dùng chung dụng cụ ăn uống, dịch tiết có thể truyền từ người này sang người khác. Nguy cơ đáng lưu ý hơn nếu một trẻ đang ho, sốt, đau họng, có vết loét trong miệng hoặc chưa nhận ra mình đang mắc bệnh.
Trẻ nên mang bình nước cá nhân có tên hoặc ký hiệu dễ nhận biết, không uống trực tiếp từ bình của bạn. Khi muốn chia sẻ đồ ăn, nên chia thành phần riêng với dụng cụ sạch, thay vì cùng cắn, uống hoặc múc từ một phần ăn.
Bình nước là đồ dùng cá nhân, học sinh không nên dùng chung để hạn chế nguy cơ lây nhiễm bệnh qua nước bọt. Ảnh minh họa: Vecteezy
Khăn mặt và khăn lau tay
Khăn thường giữ ẩm sau khi sử dụng, lại có thể dính tế bào da, dịch tiết và chất bẩn. Nấm da, chốc lở cùng một số bệnh ngoài da có thể lan khi tiếp xúc trực tiếp hoặc qua vật dụng đã nhiễm tác nhân gây bệnh. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo không dùng chung khăn, quần áo và đồ chăm sóc cá nhân để hạn chế lây nấm da.
Mỗi trẻ nên có khăn riêng, được giặt và phơi khô hoàn toàn sau khi dùng. Khăn ẩm có mùi hoặc rơi xuống sàn không nên tiếp tục lau mặt, mắt hay vùng da trầy xước.
Mũ, lược, kẹp tóc và phụ kiện đội đầu
Chấy chủ yếu lây khi tóc tiếp xúc trực tiếp với tóc, nhưng ít gặp hơn vẫn có thể truyền qua đồ dùng có chấy hoặc trứng chấy bám trên đó. CDC khuyên trẻ không dùng chung lược, bàn chải tóc, khăn, mũ, dây buộc tóc, kẹp tóc và khăn quàng.
Nếu trẻ ngứa da đầu nhiều, nhất là sau tai và vùng gáy, cha mẹ nên kiểm tra tóc dưới ánh sáng rõ. Khi phát hiện chấy, cần xử lý đúng hướng dẫn và kiểm tra những người tiếp xúc gần; không xịt hóa chất tùy tiện lên tóc, đồ dùng hoặc lớp học.
Bấm móng tay, dao cạo và vật dụng có thể làm xước da
Bấm móng tay, dao cạo hoặc dụng cụ lấy khóe có thể tạo ra những vết xước rất nhỏ và dính máu mà mắt thường khó nhận thấy. Đây là nhóm đồ dùng cần giữ riêng, vệ sinh và bảo quản khô. Trẻ cũng không nên dùng chung kim, vật nhọn hoặc dụng cụ tự chế để chọc mụn, lấy dằm.
Nếu bị vật sắc nhọn làm chảy máu, trẻ cần báo ngay cho giáo viên hoặc cha mẹ. Vết thương nên được rửa dưới vòi nước sạch, che bằng gạc sạch và đánh giá tại cơ sở y tế nếu sâu, bẩn, còn dị vật hoặc liên quan đến vật dụng đã dính máu của người khác.
Giữ vệ sinh cá nhân, phòng bệnh
Bàn học, tay nắm cửa, sách và đồ chơi có thể được nhiều trẻ chạm vào nhưng không cần phải khử khuẩn liên tục. Biện pháp quan trọng hơn là rửa tay bằng xà phòng, tránh đưa tay chưa sạch lên mắt, mũi, miệng; che miệng khi ho, hắt hơi và vệ sinh những bề mặt thường xuyên tiếp xúc.
Trẻ đang sốt, nôn, tiêu chảy, phát ban, đau mắt đỏ hoặc mệt bất thường nên được theo dõi và nghỉ học theo tư vấn y tế, thay vì cố đến lớp rồi dùng chung đồ với bạn. Đồ cá nhân có thể dán tên; cha mẹ nên giải thích lý do thay vì chỉ cấm, đồng thời chuẩn bị thêm khăn giấy, bình nước và dụng cụ ăn uống phù hợp.
Bên cạnh đó, việc không dùng chung đồ cá nhân chỉ giúp giảm một phần nguy cơ. Nhiều bệnh như cúm, sởi, quai bị, rubella hoặc thủy đậu chủ yếu lây qua không khí, giọt bắn hay tiếp xúc gần, do đó vẫn có thể lan trong lớp học dù trẻ sử dụng đồ riêng.
Theo CDC, các biện pháp phòng bệnh trong trường học gồm giữ không khí sạch, vệ sinh tay, che miệng khi ho, làm sạch phù hợp và tiêm chủng theo khuyến cáo. Phụ huynh nên kiểm tra sổ hoặc dữ liệu tiêm chủng, đưa trẻ tiêm đủ những vaccine phù hợp với tuổi, sức khỏe và lịch tiêm tại Việt Nam. Các vaccine thường được rà soát ở lứa tuổi đi học có thể gồm cúm, sởi - quai bị - rubella, thủy đậu, bạch hầu - ho gà - uốn ván và bại liệt.
Lịch tiêm cụ thể không giống nhau ở mọi trẻ. Trẻ từng trì hoãn tiêm, không còn sổ hoặc có bệnh nền nên được bác sĩ, nhân viên y tế kiểm tra lịch sử tiêm chủng và tư vấn mũi cần bổ sung. Gia đình có thể thực hiện việc này tại cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng, trong đó có Hệ thống Tiêm chủng VNVC.