Thiếu nữ suy kiệt do giảm cân sai cách
TP HCMThy, 17 tuổi, giảm cân bằng cách hoàn toàn không ăn tinh bột, chỉ ăn trứng và rau luộc, tập luyện cường độ cao khiến cơ thể suy kiệt.
Trước giảm cân, Thy cao 1,56 m, nặng 72 kg, giảm cân bằng cách kiêng tinh bột, ăn ba bữa trong ngày với thực đơn gồm 6 quả trứng kèm rau củ luộc hoặc salad trái cây, uống nước ép và nước điện giải mỗi khi đói. Thy tập các bài tập đốt mỡ 1-2 tiếng mỗi ngày, uống trà "giảm cân không đói".
Sau hai tuần, Thy giảm 6 kg nhưng thường xuyên chóng mặt, tim đập nhanh, hụt hơi, tay chân bủn rủn, rối loạn tiêu hóa và mất ngủ. Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM chẩn đoán Thy bị mất nước kèm rối loạn điện giải, tụt huyết áp, suy kiệt, rối loạn chuyển hóa. Người bệnh được truyền bù dịch, điều chỉnh điện giải để ổn định các chỉ số.
BS.CKI Phạm Thị Thu Hà, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích Thy béo phì độ một, rối loạn lipid máu, tăng men gan, tăng axit uric, giảm cân nhanh bằng cách ăn kiêng khắt khe không phải do tiêu hao mỡ mà là mất nước và mất khối lượng cơ. Lúc này, cơ thể mất nước nghiêm trọng dẫn đến rối loạn điện giải, các cơ quan như tim gan thận phải hoạt động quá mức trong khi nguồn năng lượng cung cấp không đủ. Lâu dài tình trạng này gây suy kiệt, tăng nguy cơ loạn nhịp tim, suy thận,
cũng như suy giảm miễn dịch.
Bác sĩ Hà tư vấn giảm cân cho Thy. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Hà, trứng là
chất lượng cao nhưng kiêng những thực phẩm khác khiến cơ thể không hấp thu đầy đủ dinh dưỡng, làm giảm năng lượng quá mức dẫn đến rối loạn chuyển hóa. Trứng rất giàu cholesterol, ăn nhiều dễ gây rối loạn cholesterol kéo theo các bệnh về tim mạch, huyết áp...
Khi đột ngột
, cơ thể sẽ kích hoạt một loạt phản ứng nhằm bảo vệ nguồn năng lượng dự trữ. Hormone gây đói như ghrelin được tiết ra nhiều hơn, trong khi leptin - hormone tạo cảm giác no lại giảm xuống, làm thiếu hụt năng lượng. Song song đó, tốc độ trao đổi chất cơ bản cũng bị điều chỉnh giảm. Cơ thể ở vào trạng thái "tiết kiệm năng lượng", làm chậm quá trình đốt cháy calo kể cả khi nghỉ ngơi.
Thy được bác sĩ lên phác đồ điều trị giảm cân khoa học bằng thuốc ức chế thèm ăn kết hợp chế độ ăn đảm bảo dinh dưỡng, hỗ trợ giảm cân mà vẫn duy trì được lượng cơ bắp cần thiết. Người bệnh cần bổ sung protein nạc để phục hồi dần lượng cơ bắp đã mất đột ngột, ăn một lượng vừa đủ tinh bột và chất béo tốt, vận động vừa đủ 45-60 phút mỗi ngày.
Theo bác sĩ Hà, mục tiêu chính trong
là giảm mỡ dư thừa song song giữ khối cơ và duy trì sức khỏe tổng thể. Giảm cân nhanh thường không đi bền vững, khi ngưng chế độ "ép cân" dễ quay lại nếp sống cũ, dẫn đến tăng cân trở lại.
Đức Hạnh
*Tên người bệnh đã thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nội tiết
để bác sĩ giải đáp